PROIEKTU HONEN AURKEZPENARI BURUZKO ARGIBIDEAK ARGIBIDEAK
Proposamen honetarako aurkeztuko dugun garapen-ereduan beste proposamen batzuetan xehekako azalpenarekin batera landu izan dugun alderdi teorikoa sinplifikatzen saiatu gara. Proposamena egituratzeko modu sinpleagoa hautatzeko arrazoia proiektu guztietan planteamendu-eskema bera ez errepikatzeko helburuari bakarrik zor zaio. Hori eta, logikoa denez, aipatutako antolamendu-sistema etorkizunean beste proiektu batzuetan errepikatzea direla eta, eskuartean dugun kasuaren antzekoetan idatzizko edukia arinagoa izan ohi da, protagonismo irudiei eskaintzeko. Gisa horretan zer eta nola egin behar duten ahalik eta zuzenen hautematea erraztuko dugu.
Higidura zirkularra higidura zuzen bihurtzea birabarki baten bidez. Oso proposamen irekia da, izan ere, baldintzatzaile bakarra eraiki beharreko tramankuluaren diseinuan nahitaez birabarki bat erabili beharra da; askatasun horrek ikasleen ezagutza-mailak baldintzatuko duen erantzun-aukera zabala lortzea ahalbidetzen du eta aldi berean aplikazio balioanitzerako aukera eskaintzen du (DBHko 1. eta 2. zikloak). 2. zikloko ikasleek irtenbide erosoak eta ez oso konprometituak hautatzen badituzte, beharrezkoa izango da bigarren zikloan garatu behar diren gaitasunekin bat datozen irtenbideak gauzatzera behartuko dituzten beste baldintza batzuk adieraztea.
• Birabarkiaren funtzionamenduaren printzipioa ulertzea.
• Operadore hori duten makinak eta tramankuluak aurkitzea eta ezagutzea.
• Operadore mekaniko hori beren proiektu eta muntaietara zabaltzea eta horiek abantailak lortzeko aplikatzea.
• Materialak prozesatzeko funtsezko operazioak praktikatzea.
• Lan antolaturako ohiturez jabetzea eta taldearen barruan erantzukizun rolak hartzea.
Materialak:
Okume-egurreko 2 xafla, 5 mm-ko lodierakoak eta 300 X 400 mm-ko dimentsiokoak.
Erremintak:
Kasu honetan aurkeztuko dugun irtenbidea arraste-jostailu bat eraikitzean datza. (Bigarren aukera gisa hori motorizatu egin dezakegu. Horrek zirkuitu elektriko bat diseinatzea dakar berekin eta hori egin ahal izateko energia-iturri bat, eteteko bitarteko bat behar dugu eta, horrenbestez, operadore elektriko batzuk —operadore horietako batzuk jada erabili izan dira beste proposamen batzuetan— oinarrizko mailan behintzat erabiltzen jakin behar dugu).
Higikari baten (gurpilak dituen plataforma baten) gainean untzi baten zilueta jarri dugu, gilaren erditik aipatutako plataformara lotuta dagoela. Horrek igotzeko eta jaisteko txandakako higidura ahalbidetzen dio, olatuen gainean nabigatzen ariko balitz bezala.Horretarako, gilaren muturretako batean egurrezko mihi bat, bielaren burua hartuko duen zuloa izango duena, jarri dugu.
|
Azpimarratzekoa da lan-taldeetako batek
proposatutako diseinu sinple eta burutsua.
|
|
||
|
Erdialdean egituraren (untziaren)
kulunka ahalbidetuko duen ainguraketa-sistema bat ezarri dugu |
Bielaren buruarekin lotzeko balio duen egurrezko mihia. |
||
|
|
Pixkanaka-pixkanaka diseinua osatuko dugu. Irudi honetan higikariaren karrozeria osatzen duten alboetako hegal batzuk jarri direla ikus dezakegu. |
||
| Multzoari
eusten dion plataforma |
Biela
pasatzeko zuloa |
||
.
|
OPERADOREEN MUNTAIA |
| Birabarki-biela operadorearen kokalekuaren irudi eskematikoa |
 |
BIELA ETA BIRABARKIA
(Funtzionamenduaren eta muntaiaren inguruko alderdiak)
 |
Bielaren buruetako bat gilaren muturreko egurrezko mihian sartzen da, bielaren beste burua birabarkiari lotuta egongo da eta gurpilen biraketa-higidura jasoko du, gisa horretan sistema guztia funtzionatzen hasteko.
Muntaiari motor elektriko bat eta ibilbidearen norantza aldatzea ahalbidetuko duten sistemak erants diezazkiokegu.
ERAIKITAKO PROTOTIPOAREN IRUDIA
Gainazal lau batek osatutako higikaria bultzatzerakoan, gurpilek eta birabarkiak bat eginik biratuko dute. Gisa horretan lortutako higiduraren transformazioa/transmisioa higidura zirkularra jasotzen duen eta hori higidura lineal edo luzerako bihurtzen duen biela baten bidez egingo dugu; horrela, eraikitako untzian gora eta beherako txandakako higidura islatuko da. Higidura hori dela eta, badirudi karrozeriaren alde bietan apaingarri gisa itsatsi ditugun olatuen gainean saltoka dabilela. (Ikus irudiak).
JARDUERAK
1. – Poleen sistema batean, zer da gurpil eragilea? eta gurpil eragina?
2. – Erantzun iezaiezu honako galderei:
a) Nolakoa izango da perimetro berdina duten bi polearen biraketa abiadura?
b) Polea eragileak polea eraginak baino diametro txikiagoa duenean, nolakoa izango da polea eraginaren abiadura?
c) Polea eragileak polea eraginak baino diametro handiagoa duenean, nolakoa izango da polea eraginaren abiadura?
3. – Zer egin behar dugu transmisio-uhal batek lotzen dituen bi poleak aurkako norantzan bira dezaten? Osa ezazu azalpena horri buruzko marrazkiren batekin.
4 – Bi polea ditugu. Horietako handienak 18 cm-ko diametroa du (eragilea) eta polea hartzaileak, berriz, 9 cm-koa. Zein izango da bi poleen arteko erlazioa?
5. – Moztu eta itsats itzazu zure koadernoan palanka-operadorea duten zure ingurune hurbileko hiru objekturen irudiak. Azal ezazu nola funtzionatzen duen operadore horrek kasu bakoitzean eta zehatz ezazu aplikazio bakoitzari dagokionean ikusten dituzun abantailak.
6. – Ziurrenik noizbait erabili duzu bizikleta garraiorako edo aisialdirako tresna gisa. Jakin badakizunez, transmisioak hainbat tamainatako eta hainbat hortz-kopurutako platerak eta pinoiak ditu. Alabaina, zein konbinazio erabiliko zenuke aldapa igotzeko? Zein pinoi erabiliko zenuke ordekan ibilbide bat egiteko?
7. – Diseina eta eraiki ezazu birabarkia eta biela osagai gisa izango dituen jostailu sinpleren bat.
8. – Nola handituko zenuke birabarki batek sortutako higidura lineala edo irteerako higidura?
9. – Berriz erabilitako materialekin eraiki itzazu polea finko bat eta polea higikor bat. Egin itzazu saiakuntzak horiekin eta egiazta itzazu horien arteko desberdintasunak. Horietako zeinek beharko du indar gutxiago pisu berdina altxatzeko?
